Hoe het klimaat de smaak van Chablis bepaalt
Net zoals voor vrijwel elk gewas is het klimaat heel belangrijk voor een goed resultaat. Frankrijk is ‘hét wijnland bij uitstek omdat het klimaat daar in veel opzichten optimaal is voor het kweken van druiven. Dit geldt ook zeker voor Chablis, de streek in de Bourgogne waar deze druif groeit. Want ja, de wijn die wij kennen onder die naam is letterlijk vernoemd naar de Chablis druif. De wijngaarden liggen in het noorden van Frankrijk, waar het net wat koeler is dan in andere delen van het land. Dit is van grote invloed op de specifieke smaak van de verschillende Chablis wijnen die vooral kenmerkend zijn vanwege hun friszure smaak en mineraliteit.
Waar ligt Chablis?
De wijnstreek Chablis is gelegen in het noordelijkste deel van de Franse Bourgogne. Het is hier koeler dan in Midden- en Zuid-Frankrijk, hoewel ook in dit land de klimaatverandering een rol speelt. De temperatuur stijgt, de zomers worden ook in het noorden warmer en ook hier komen hittegolven vaker voor dan vroeger. Dit betekent dat de wijnboeren hun beleid moeten aanpassen en het kan op de langere termijn zeker invloed hebben op de smaak van Chablis wijnen.Een koel continentaal klimaat
Ondanks de veranderingen in het klimaat is het weer in de Chablis nog altijd duidelijk anders dan wanneer je verder naar het zuiden afzakt. In de Bourgogne komen relatief koude winters voor maar de zomers zijn vaak wel warm. Dit leidt dus tot nogal grote temperatuurverschillen gedurende het jaar. De druiven hebben vanwege het klimaat een relatief korte periode om te groeien. Chablis wordt ook in andere regio’s gemaakt, onder andere in de VS en Italië. Hoewel dezelfde druiven worden gebruikt, hebben deze wijnen een heel andere smaak dan de originele wijnen uit de streek Chablis.De invloed van de seizoenen
In Europa bewegen de wijnranken mee met de seizoenen. Anders dan bijvoorbeeld in Zuid-Afrika waar ook wijn wordt gemaakt en waar het hele jaar door de zon schijnt en de temperatuur min of meer constant is. In de winter staat de groei stil en houden de wijnranken winterrust. In het voorjaar lopen de planten uit en begint de voorbereiding om vruchten te gaan vormen. De lente is de periode dat de ranken in bloei staan. In de zomer rijpen de druiven en in het najaar wordt de oogst binnengehaald.Voorjaarsvorst: de grootste uitdaging
De wijnboeren houden het hele jaar door het klimaat angstvallig in de gaten. Als er iets onverwachts gebeurt met het klimaat dan moeten de boeren ingrijpen om grote schade te voorkomen. Dat lukt niet altijd. Als in april de ranken in bloei staan en er trekt ineens een koufront over, dan leidt dat niet zelden tot paniek op wijnboerderijen. Er worden vuurpotten en paraffinekaarsen ingezet om de kou te verjagen. Wijnranken worden besproeid zodat zich een beschermend ijslaagje om de bloemen vormt die de kou bij de planten weghoudt. Fruittelers in Nederland doen dit ook met appel-, peren- en pruimenbomen in hun boomgaarden om dezelfde reden. Soms zet een wijnboer ook windmachines in om de oogst tegen mislukken te beschermen. Als het niet lukt om de druiven of de bloesem heel te houden dan heeft dat rampzalige gevolgen voor de oogst.Zonuren en temperatuur
Druivenranken zijn echte zonaanbidders. Daarom gedijen ze in ons koele klimaat met relatief weinig zonuren een stuk minder goed dan in warme streken. In Nederland wordt wel wijn gemaakt maar de productie komt niet in de buurt van echte wijnlanden. Chardonnay druiven, waar ook de Chablis onder valt, hebben een flink aantal zonuren nodig om goed te kunnen rijpen. Maar te veel is ook weer niet goed. Na een hete, droge zomer is de oogst in veel gevallen van aanmerkelijk mindere kwaliteit dan wanneer er een gezonde mix is van zon en af en toe verkoeling en een regenbui op zijn tijd. Als het lang achter elkaar niet regent geldt in Frankrijk vaak een sproeiverbod vanwege serieuze watertekorten, wat uiteraard funest is voor de oogst.Regen en waterhuishouding
Druivenplanten hebben vocht nodig en dus zijn ze ook afhankelijk van voldoende neerslag. In de woestijn groeien geen druivenranken. Maar te veel regen is zeer ongunstig. De planten gaan dan verrotten en sterven af. Als de vruchten zich al aan het vormen zijn kan schimmel optreden en dat is uiteraard evenmin de bedoeling. Een droge zomer is een bron van zorg voor de wijnboer, maar een droge nazomer wordt vaak wel met gejuich begroet, want dan kunnen de druiven goed rijpen voor de oogst aan het begin van de herfst.Klimaat en terroir werken samen
Niet alleen het klimaat is heel belangrijk voor het produceren van Chablis wijnen. Ook het terroir speelt een belangrijke rol. Onder het terroir wordt verstaan de bodem waarop de druiven groeien. De Chablis druiven groeien bij voorkeur op een zogenaamde Kimmeridge bodem, die zeer kalkrijk is en daarnaast ook andere mineralen bevat die een gunstige invloed hebben op de smaak van de druiven en dus ook van de wijn. De ligging van de hellingen valt ook onder het terroir en is eveneens belangrijk. Dit bepaalt hoeveel zonuren de druiven krijgen en is dus van invloed op de uiteindelijke kwaliteit van zowel de druiven als de wijn.
Klimaatverandering in Chablis
Ook de wijnboeren ontkomen niet aan de klimaatverandering in West-Europa. De winters worden milder, het voorjaar is vaak al zomers warm en de zomers zelf zijn soms extreem warm met meerdere hittegolven. Met name de weersextremen zijn zorgelijk, want boeren kunnen hier lang niet altijd adequaat op inspelen. Als er een sproeiverbod geldt dan moeten ze vaak lijdzaam toezien hoe de jonge druiven verdrogen en een groot deel van de oogst verloren gaat. Maar naast warmte en droogte is er ook vaker hevige regen en dat is vaak nog erger, want hier kan een boer niets aan doen. Er wordt geen tent over de wijnranken gezet om ze te beschermen tegen een paar flinke stortbuien. Het warmere klimaat zorgt er ook voor dat er eerder geoogst wordt dan pakweg 50 jaar geleden. Als de druiven rijp zijn dan moeten ze worden binnengehaald en kan er niet worden gewacht tot het beoogde productieproces zou moeten starten. Een wijnboer in de Chablis moet dus flexibel zijn en zijn planning aanpassen aan het weer.